Emrah Göker'in İstifhanesi

Nulla dies sine linea

Posts Tagged ‘İskender Pala

Muhafazakâr Bilim ve Felsefe Manifestosu – Sinan Kadir Çelik

leave a comment »

İskender Pala’nın “Muhafazakâr Sanatın Manifestosu”ndan esinle bir “Muhafazakâr Bilim ve Felsefe Manifestosu” da yazmak mümkün hale geliyor. Sayın Pala’nın manifestosundaki “sanat” sözcüğü yerine bilim ve felsefeye ilişkin sözcükler yerleştirildiğinde,  “muhafazakâr sanat”ın kısaltması MS yerine “muhafazakâr bilim ve felsefe”nin kısaltması olan MBF kullanıldığında, Sayın Pala’nın manifestosundaki sanatçılar yerine bilim insanları ve felsefecilerin isimleri ikame edildiğinde karşımıza aşağıdaki manifesto çıkıyor. Sanatın muhafazakârı olursa, felsefe ve bilimin de muhafazakârı bal gibi olur. Aşağıdaki manifesto Sayın Pala’nın söylediklerinin belirli bir kesimin kulağına hoş gelebilen sözler olmanın ötesine geçemeyeceğinin kanımca bir ispatıdır.

1. Muhafazakâr bilim ve felsefe (MBF), geçmişiyle bağları travmatik biçimde koparılmış bir toplumun öz benliğiyle barışma çabasının bilimsel ve felsefi boyutudur.

2. MBF, toplumun kendi kimliğinden kaynaklanıp bağrında görünür kılınan bilim ve felsefedir.

3. MBF, ekonomik gelişmişliği 16. sırada ama insani gelişmişliği 92. sırada olan bir milletin, yapısal değişikliğini tamamlayabileceği ve özgürce kendini ifade edebileceği bir bilim ve felsefe alandır. Irmağın tabii seyrini bulmasına engel olanlara ve yapay surette değiştirmek isteyenlere ürettikleriyle karşı çıkar.

4. MBF, üretimleriyle toplum barışına, aydınlanmasına, maddi-manevi gelişimine katkı sağlamayı amaç edinir.

5. MBF, özgürlüğün ve özgür ortamların her bilim insanı ve felsefeci için kaçınılmaz olduğunu ön şart kabul eder. Ancak bilim ve felsefe adına yapılmış bayağılığa, kalitesizliğe ve ayrımcılığa karşı çıkar.

6. MBF, sivildir; devlet eliyle kontrole karşı çıkar, devletin patron değil sponsor olarak katkı sağlamasından yanadır.

7. MBF, din eksenli bir bilim ve felsefe değildir, ama dini duyarlıkları mutlaka dikkate alır.

8. MBF, halk ile kavga etmez. Bu bakımdan İran’daki muhafazakâr bilim ve felsefe ortamını destekler ve mesela nüfusunun kahir ekseriyeti Müslüman olan bir toplumda İslami değerlere küfredilmesinden rahatsızlık duyar.

9. MBF, Batı’yı reddetmez, metodoloji ve üretimlerini kabul eder, ama ruhuna mesafeli yaklaşır.

10. MBF, söz gelimi İbn-i Sina veya El Gazali’yi, Nietzsche yahut Marx’ı, Newton veya Einstein’ı, Leibniz yahut Kepler bilir ama onların bilmem kaçıncı taklit versiyonunu üretmek yerine bir, İbn-i Sina bir Marx, bir Einstein yahut Kepler olma idealiyle kendi eserini üretir.

11. MBF,  Ali Kuşçu veya Cemil Meriç’e kapılanıp kalmadan Yılmaz Öner veya Selahattin Hilav’ı, Ömer Hayyam veya Cahit Arf’ı, Spinoza veya Einstein’ı harmanlayarak üretim yapma idealini taşır.

12. MBF, -klasik olanın her daim yoruma açık oluşu ilkesinden hareketle- klasik anlayış, bilim, felsefe ve kültürü aynen tekrar veya taklit yerine, yeniden yorumlayıp üretme azmindedir.

13. MBF, kendi kültürel coğrafyasının farkında olup, kabuğunu beğenmeyen civciv kompleksinden varestedir.

14. MBF, kendi dinamiklerini tükettiği için bizim coğrafyamızın ürünlerini keşfetmeye çabalayan Batı bilim adamı ve felsefecisinden evvel davranıp kendisine ait olanı aynı kalitede üretmekten yanadır.

15. MBF, -kendisi muhafazakâr olmayan bilim ve felsefe platformlarında hep yok sayılsa ve dışlansa da- muhafazakâr olmayan bilim ve felsefe ürünlerini eleştiren ama asla dışlamayan bilim ve felsefedir.

16. MBF, Tanpınar’ın ifadesiyle değişerek devam eden ve devam ederek değişen tabii bir organizmanın Yahya Kemal dilinden kökü mazide olan atisidir.

17. MBF, bir medeniyet bakış açısıdır ve zengin tarih/kültür mirasından dengeli bir madde-mana medeniyetini en gelişmiş biçimiyle üretme çabası taşır.

18. MBF, geleneği sorgular ve yorumlayarak çağdaş birikime katar.

19. MBF, medeniyetin ve modern çağın bütün imkân ve tekniklerini, bilgi ve enstrümanlarını kullanarak eser üretir ama o esere ruh üflerken kendi geçmişinden ilham alır. (Yediden yetmiş yediye Barış Manço’yu hatırlayınız. Onu bu yüzden sevmiştik.)

20. MBF, her fırsatta dile dolanan “Muhafazakârların doğru dürüst bir bilim ve felsefe anlayışı ve gelişmiş bir bilim ve felsefi seviyeleri yoktur” yavesinin, bir şeyleri yok saymak adına uydurulmuş ucuz ve haksız bir kasıt eseri olduğunu bilir.

Written by Emrah Göker

15 May 2012 at 09:48

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 8,157 other followers

%d bloggers like this: